Προζύμι: Πώς να φτιάξετε το δικό σας (μόνο με αλεύρι και νερό!)

Όσοι είναι τυχεροί, έχουν προζύμι από τις μαμάδες ή τις γιαγιάδες τους. Οι υπόλοιποι “αναγκαστήκαμε” να φτιάξουμε το δικό μας.

Ο τρόπος παρασκευής του είναι πολύ εύκολος αλλά θέλει κάποια προσοχή. Είναι σημαντικό να υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες ώστε να φουσκώσει σωστά. Προσωπικά, δεν είχα καν εικόνα για τη μορφή που θα πρέπει να έχει ένα σωστά ταϊσμένο προζύμι. Και, βλέποντας τα ωραία φουσκωμένα βαζάκια παντού στο ίντερνετ, νόμιζα πως δεν θα τα καταφέρω ποτέ! Το έχω, όμως, εδώ και 3 χρόνια και ακόμα απολαμβάνω πολύ να το χρησιμοποιώ!

Έχοντας πλέον την εμπειρία αυτών των λίγων χρόνων, έφτιαξα ξανά καινούργιο από την αρχή. Έτσι, μπορούμε να το κάνουμε μαζί βήμα-βήμα! Έχω και εικόνες στο τέλος από κάθε μέρα για να ξέρετε περίπου τι πρέπει να περιμένετε.

Πριν ξεκινήσω, όμως, να σας περιγράφω τη διαδικασία που ακολούθησα, θέλω να διευκρινίσω κάποια πράγματα:

Καταρχάς, δεν είμαι ειδική στο προζύμι. Ό,τι κάνω και με βολεύει, μπορεί για κάποιον άλλο να είναι λάθος. Ειδικά οι παλιές νοικοκυρές, πολύ πιθανό να ξέρουν διαφορετικό τρόπο. Δουλεύει, όμως, για μένα μια χαρά αυτά τα χρόνια! Έτσι, λοιπόν, μοιράζομαι τη δική μου εμπειρία, όπως πάντα! Τα ψωμιά μου φουσκώνουν κανονικά και το χρησιμοποιώ, επίσης, σε κάθε συνταγή που έχει ζύμη. Μου αρέσει, παράλληλα, που είναι ό,τι πιο απλό μπορεί να φτιάξει κανείς. Μόνο ανακατεύοντας αλεύρι και νερό! Ένας εύκολος τρόπος, λοιπόν, να προσθέσουμε κάτι τόσο ωφέλιμο και υγιεινό στη διατροφή μας.

ΥΛΙΚΑ ΠΟΥ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΤΕ:

Αλεύρι καλής ποιότητας

Νερό

Ένα δοσομετρητή (φροντίστε να είναι ο ίδιος και για το αλεύρι και για το νερό και χρησιμοποιήστε τον κάθε μέρα)

Ένα βάζο μακρόστενο με καπάκι

Μία ξύλινη ή πλαστική κουτάλα (κατά προτίμηση στενή)

Μία στεγνή και καθαρή πετσέτα

Πάμε να ξεκινήσουμε με τη διαδικασία!

Σε ένα βάζο με καπάκι βάλτε μισή κούπα αλεύρι και μισή κούπα νερό. Ανακατέψτε πολύ καλά! Να πάει παντού η σπάτουλα και να δημιουργηθεί αέρας στο μίγμα ο οποίος θα βοηθήσει στη ζύμωση. Καλύψτε με το καπάκι του βάζου. Μην το κλείνετε, απλώς βάλτε το από πάνω. Θέλουμε να είναι καλά καλυμμένο αλλά όχι κλειστό. Ο αέρας του περιβάλλοντος θα κάνει τη ζύμωση. Χρησιμοποιήστε ξύλινη κουτάλα για να ανακατέψετε, όχι μεταλλική. Το μέταλλο μπορεί να δημιουργήσει κάποια αντίδραση με τα βακτήρια που προσπαθεί να αναπτύξει το μίγμα σας. Αφήστε σε ζεστό σημείο (αναφέρω θερμοκρασία και λεπτομέρειες παρακάτω) για 24 ώρες. Ο πάγκος της κουζίνας είναι μία ασφαλής λύση. Ιδανικά, τυλίξτε και με μία πετσέτα (όπως στην φωτογραφία).

Όταν περάσει το πρώτο 24ωρο, πετάξτε το μισό και βάλτε πάλι τις ίδιες ποσότητες: μισή κούπα αλεύρι και μισή κούπα νερό. Καλύψτε ξανά και αφήστε για άλλες 24 ώρες. Ξανά, βγάζετε το μισό και ακολουθείτε την ίδια διαδικασία. Αυτό θα κάνετε για 4 μέρες συνολικά.

Την 5η, 6η και 7η μέρα θα κάνετε το ίδιο ανά 12 ώρες. Όλες αυτές τις μέρες παραμένει στον πάγκο και σε σταθερή θερμοκρασία (όσο γίνεται).

Αρχικά, θα έχετε ένα μίγμα απλώς από προζύμι και νερό. Την τρίτη μέρα λογικά θα αρχίσετε να βλέπετε κάποιες αλλαγές. Ίσως και νωρίτερα. Ανατρέξτε στο τέλος του άρθρου για τις αντίστοιχες φωτογραφίες.

Το προζύμι σας είναι έτοιμο! Τόσο απλά!

Θα ξέρετε ότι κάνατε σωστή δουλειά αν έχει φυσαλίδες στην επιφάνεια, αν αυξηθεί σε όγκο και αν φουσκώνουν οι ζύμες.

Σχετικά με το τελευταίο, βέβαια, πρέπει να έχετε υπ’ όψιν κάποια επιπλέον πράγματα:

Στην αρχή το προζύμι σας θα είναι “αδύναμο”. Όσο μαγειρεύετε με αυτό, τόσο θα δυναμώνει. Μην αγχώνεστε, λοιπόν, θεωρώντας πως κάνατε κάτι λάθος. Ίσως πάρει κάποιο χρόνο. Επίσης, η υφή και ο όγκος των ψωμιών, δεν είναι ίδια σε σχέση με τη χρήση της μαγιάς. Θέλει χρόνο και εξοικείωση μέχρι να βρείτε τη ροή σας!

Για τον πρώτο καιρό, λοιπόν, θα πρότεινα τις εξής εναλλακτικές:

1. Χρησιμοποιήστε το προζύμι σας για εύκολες ζύμες που δεν χρειάζεται να φουσκώσουν πολύ. Π.χ. κρέπες, βάφλες, ζυμαρόπιτα. Έτσι, αναπιάνοντάς το, θα δυναμώνει περισσότερο χωρίς να πετάτε καθόλου.

2. Συνεχίστε για κάποιες μέρες να το ταΐζετε, πετώντας ένα μέρος από το παλιό. Αυτός είναι ένας άλλος τρόπος να το κάνετε να δυναμώνει. Προσωπικά, δεν μου αρέσει να το πετάω. Αν, όμως, δεν μπορείτε να φτιάχνετε κάτι καθημερινά, καλό είναι να το κάνετε την πρώτη εβδομάδα τουλάχιστον. Δεν θέλουμε να αρχίσουμε από τώρα να το αποθηκεύουμε στο ψυγείο. Αυτό είναι προτιμότερο, όταν “εδραιωθεί” και είναι πλέον δυνατό και ζωντανό.

3. Φυσικά, μπορείτε να κάνετε και τα δύο. Τις μέρες που δεν το χρησιμοποιείτε να το αναπιάνετε με τον τρόπο που περιγράφω στο άρθρο. Όπως ανέφερα, νομίζω πως μία εβδομάδα είναι αρκετή. Στη συνέχεια, μπορείτε να το αποθηκεύετε και στο ψυγείο και να το “ταΐζετε”, όπως περιγράφω στο προηγούμενο άρθρο. Έτσι, δεν θα πετάτε καθόλου!

Αν δεν έχετε ξαναμαγειρέψει με προζύμι μπορείτε να κάνετε αυτό που έκανα κι εγώ:

Στις πρώτες συνταγές έβαζα και μαγιά για να σιγουρευτώ ότι θα φουσκώσει ό,τι έφτιαχνα. Μπορείτε σταδιακά να το μειώνετε. Εγώ το έκανα αυτό γιατί είχα αρκετές αποτυχίες στην αρχή και ήμουν έτοιμη να τα παρατήσω! Με βοήθησε αυτός ο συνδυασμός και είναι κάτι που ακόμα κάνω, όταν βιάζομαι. Στο blog θα βρείτε ψωμί και ψωμί για τοστ με αυτό τον τρόπο. Είναι τέλειες εναλλακτικές για αρχάριους στο προζύμι!

Κάποια έξτρα tips:

Χρησιμοποιήστε ένα μακρόστενο βάζο και όχι κάποιο φαρδύ τάπερ. Θα γίνει πιο σωστή δουλειά έτσι. Επιπλέον, παρατήρησα ότι μπορούσα να ανακατέψω καλύτερα με στενή κουτάλα (σαν ξύλινο κουτάλι ουσιαστικά) παρά με φαρδιά. Αν δεν έχετε, και μία πλαστική σπάτουλα κάνει.

Επιλέξτε από την αρχή μία ώρα της μέρας που θα σας βολεύει για να μπορείτε να τηρήσετε το 12ωρο. Π.χ. 9 το πρωί και το βράδυ. Μην αγχώνεστε, αν δεν είστε εκεί ακριβώς στην ώρα σας! Προσπαθήστε απλώς να το εφαρμόζετε, όσο μπορείτε.

Είναι σημαντικό να έχετε κάποιο αλεύρι καλής ποιότητας. Εγώ χρησιμοποιώ το αλεύρι “Κούλα” πάντα πλέον. Βγαίνει σε συσκευασία των τριών κιλών και είναι διαθέσιμο σε πολλά supermarket. Έχω κάνει αρκετούς πειραματισμούς με πιο οικονομικά ή άλλες μάρκες και το αποτέλεσμα δεν ήταν καλό.

Στο ίντερνετ διάβασα ότι το καλύτερο αλεύρι για καινούργιο προζύμι είναι το ολικής άλεσης σίκαλης. Λένε κάποιοι πως είναι το πιο αποτελεσματικό για γρήγορα αποτελέσματα. Δεν το έχω κάνει αλλά το αναφέρω, μήπως θέλει κάποιος να το δοκιμάσει!

Καλό είναι, επιπλέον, να βάζετε φιλτραρισμένο νερό.

Αν αλέθετε το δικό σας αλεύρι, δεν ξέρω αν η διαδικασία είναι η ίδια. Δεν το έχω κάνει ποτέ, αν και θα ήθελα πολύ να πάρω τον δικό μου μύλο κάποια στιγμή!

Επίσης, κάτι που βοηθάει είναι η ζέστη. Το καλοκαίρι, επομένως, αποτελεί ιδανική περίοδο για να ετοιμάσετε προζύμι. Αυτό δε σημαίνει, βέβαια, ότι δεν μπορείτε κάποια άλλη χρονική στιγμή. Εγώ έφτιαξα το καινούργιο στην “καρδιά” του χειμώνα και όλα πήγαν μια χαρά! Μία καλή θερμοκρασία είναι οι 21 με 23 βαθμούς Κελσίου περίπου. Δεν πειράζει αν είναι και λίγο πιο χαμηλά αλλά είναι καλό να είναι σταθερή. Αν, π.χ. κλείνετε τη θέρμανση τα βράδια, τότε αυτό ίσως επηρεάσει το αποτέλεσμα. Ούτε, όμως, και η υπερβολική ζέστη κάνει καλό.

Μη βάζετε το βάζο με το προζύμι πάνω στο καλοριφέρ ή στη σόμπα. Το έκανα την πρώτη φορά και κάηκε από την υπερβολική θερμότητα. Τοποθετήστε το κοντά σε κάποια πηγή θερμότητας, πάνω σε κάποιο άλλο έπιπλο, αν θέλετε. Εγώ το είχα σταθερά στον πάγκο.

Επίσης, πολύ σημαντικό είναι να μην το κουνάτε ενδιάμεσα. Χρειάζεται “την ησυχία του” για να κάνει τη ζύμωση!

Κάποιοι βάζουν κρεμμύδι στο προζύμι. Λένε πως βοηθάει στην ταχύτερη ζύμωση. Προσωπικά, δεν το έκανα αλλά σκέφτηκα να το αναφέρω. Ίσως θελήσετε να το δοκιμάσετε.

Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορείτε να φτιάξετε το δικό σας “μαγικό βαζάκι”!

Κι αν σας φαίνονται δύσκολα και πολλά όλα αυτά, να θυμάστε πως θέλει υπομονή! Χρησιμοποιώ συχνά προζύμι και έχω πλέον μεγάλη εξοικείωση. Έτσι, μπορώ να πω πως, αν τα καταφέρνω εγώ, τότε σίγουρα μπορείτε κι εσείς! Το αίσθημα της ικανοποίησης θα σας ανταμείψει στο τέλος!

Για οποιαδήποτε απορία, γράψτε μου κάτω στα σχόλια! Θα κάνω ό,τι μπορώ για να σας λύσω τις απορίες! Αν, επίσης, το κάνετε και δουλέψει, θα χαρώ πολύ να το μάθω και να δω φωτογραφίες! Γράψτε μου εδώ ή στείλτε μου στο Instagram!

Καλή επιτυχία!